Sevgili arkadaşlar merhaba;

ASM günlüğüne yerlerimizin seçimi ve yerleşmesi ile başlamıştık, bu yazıda Aile Hekimliği uygulamasının ilk günleri ile devam ediyorum. Sizlerle 2010 Temmuz başındaki ilk bir kaç güne ait devir teslim ve başlangıç tecrübelerimizi paylaşmak istedim.

Hafta sonu tüm sağlık ocakları açık kalacak dendi; devir teslim işlemleri yapılacakmış. Genellikle herkes birkaç gün önceden işlemleri tamamlamıştı. Ebeler bölgelerindeki ETF leri paket yapıp bir tutanak ile yeni aile hekimlerine devrettiler. Tutanakların bir nüshası sağlık grup başkanlıklarına gidiyor. Ebelerle doktorlar beraber gidiyorlar, ETF leri paket halinde teslim alıyorlar ve doktor tutanağı imzalıyor. Sisteme girmeyen ebe hanımlar hafta sonunu sağlık ocağında geçirmekten hiç de mutlu olmadılar haklı olarak. Zaten çoğu yerde hafta sonuna gerek kalmadan Cuma günü halledildi devir teslim işleri.

Cumartesi günü herkes ASM lerin eksikliklerini gidermeye koyuldu. Bilgisayarcılar harıl harıl çalışıyorlar. Mersin'de iki program ağırlıklı görünüyor; Devletin verdiği program (Sentim) ve Kardelen yazılımın programı. Sentim ekibi geçen 10 gün içinde bir gün süren detaylı bir eğitim vermişlerdi. Kardelen'ciler şehrin içindeki ofislerinde ekibi hazır tutuyorlar, aile hekimleri laptoplarını alıp orada kurdurup eğitimlerini de alıyorlar. Ayrıca öğretmenevinde de günler boyu hemen her akşamüstü eğitim verdiler. Ama herkese yetişmeleri zor. Her taraftan birileri çekiştiriyor onları, kapanın elinde kalıyor çocuklar.

Program basit görünüyor. Ama yeni bir uygulama olduğu için ve hekimlerin de genel olarak görev bilinci yüksek olduğu için program konusu epey meşgul etti herkesi. Herkes bir an önce hazır olmak istiyor.

İlk aylarda protokol defteri ile bilgisayara birlikte kayıt yapılıyormuş. Adana'da artık deftere yazmıyorlar. Protokol defterine verilen numara formatı da değişmiş, birden başlayarak yazılmıyor. Protokol numarası yıl, ay, gün, saat, dakika saniye olarak devam ediyor. Mesela şu anda bir hasta baksam vereceğim numara şu: 100704071355

Biz programın hasta kabul modülünü de kurduk. Hasta geldiğinde müracaatta kimin hastası olduğuna bakılacak, o doktora sıra verilip odasına yönlendirilecek. Eğer kimsenin hastası değil ise sırayla veya kim müsait ise ona yönlendirilecek. Siz de bilgisayarınızda bekleyen hastaların sayısını ve geliş nedenlerini görebileceksiniz. Dilerseniz kapınıza bir monitör koyup bekleme listesi de yapabiliyormuşsunuz. Biz işi çok abartmıyoruz şimdilik:)

Tabelalar takıldı; beyaz üzerine siyah yazıyla 15x25 cm kapıların yanına isimler yazıldı. Uzm.Dr.Xxxx Yyyy 33.xx.xxx NolU Aile Hekimi şeklinde. Kaşe ise; Uzm.Dr.Xxx Yyy Aile Hekimliği Uzmanı altında diploma tescil ve uzmanlık numarası ve ASM ismi, numarası var.

Aile planlaması odasını da hazırladık. Jinekolojik masanın küçük bir tamirat işi dışında herşey hazır. Spekulum ve diğer aletleri sterilize ettik. Yani pazartesi günü RiA takabiliriz.

Pazartesi sabah yönetici hekimler TSM den aşıları teslim alacaklar. Herkes kendi listesindeki çocukların aşılarını takip edecekler. Bizim ASM de ebeler ortak çalışacaklar, öyle düşündük. Şimdiki planları ikisiniN ASM de kalıp işleri yürütmesi, diğer ikisinin de sahayı gezmesi şeklinde. Bazı ASM lerde doktorlar ebeleriyle sahayı birlikte gezme planları yapıyorlarmış. Hatta broşür bastırıp dağıtanlar, apartman girişlerine asanlar da var.

Genel olarak halkın sistemden beklentisi yüksek. Aile hekiminin artık evlerde hizmet vereceği şeklinde yayılmış söylentiler var. Henüz konudan hiç haberdar olmayanlar çoğunlukta. Bazı hastalar sevk zorunluluğu olacağından, hastanedeki doktoruna gidememekten endişeliyken bazıları ise bir an önce kendi doktorlarıyla tanışmak için sabırsız.

Sanal ASM deyimi güzel; Tarsus'ta da 2 tane sanal ASM var. Artık onlar da gerçek ASM olmak üzereler, yer kiraladılar. Yeni yerleşim yerlerinde ve kiraların nispeten çok yüksek olmadığı bölgelerdeler; eminim İstanbul'da büyük sorun olacaktır. Bir grup bir apartmanın zemin katını aylık 1000 TL'ye kiralayıp alçı panellerle bölüyorlar. Bayağı masraf ettikleri söyleniyor. Umarım projeyi iyi belirlemişlerdir, sonradan değişiklik yapmak hiç kolay değil. Bu konuda yerel yönetimlerin ve TAHUD'un proje desteği vermesi gerektiğini bir kez daha vurgulamak istiyorum.

Herkes Amerika'yı yeniden keşfediyor; kaşe, program, malzeme, fetal doppler protokol defteri, personel, sigorta, fiziki şartlar... gibi detayları herkes sora sora öğrenmeye çalışıyor. Satın almada güçlük çekiyor. Bu konuda meslek örgütlerine büyük iş düşüyor. Yerel aile hekimliği dernekleri bu konuda epey aktif; mail gruplarında bilgisayar markası, kaşe yaptırılacak adres ve fiyatları, genel bilgilendirmeler, toplantılar yapıyorlar. Heyecanla çalışıyorlar. Bizim bu konuda eksikliğimiz olduğunu düşünüyorum. Biz kendi örgütlenmemizle 2 kez toplandık, deneyimli konuşmacılar çağırdık ve çok başarılı bir çalışma oldu. Bu çalışmayı, özellikle İstanbul için şimdiden başlatıp arkadaşlarımıza yardım etmemiz lazım. Bence TAHUD hemen bu konuda bir komisyon kurup yönetim kurulundan bir temsilcinin koordinatörlüğünde her şehirde eğitimler, yazılı dökümanlar, danışma hattı gibi uygulamalar yürütmeli. Bu sistemi ne kadar eleştirsek de, ne kadar düzeltilmesi gerekir bulsak da sonuçta büyük çoğunluğumuzun meslek hayatı bu sistem içinde geçecek. Bir telefon danışma hattı çok yararlı olur; deneyimli gönüllü arkadaşlarımız sırayla o telefona bakarlar ve sorulara cevap verirler.

İstanbul için bir öneri; eğer çok istediğiniz bir bölge varsa ve orada ASM yoksa belediyesi ile görüşün. 'Ben aile hekimliği uzmanıyım, bu bölgede hizmet vermek istiyoruz ekip olarak, bu konuda donanımlıyız ve motivasyonumuz da yüksek, ancak bu bölgede kaliteli sağlık hizmeti vermek için gereken fiziki şartları ekonomik olarak sağlamak çok zor, siz kurum olarak bir yer tahsis edebilirmisiniz' Ben olsam denerdim.

Şimdilik bu kadar; sevgilerimle

Dr.Ali Cerrahoglu
Tarsus-Mersin
………………………………………………..