Makale Değerlendirmeleri
Dizlerde osteoartrit ile başvuran hastaların birinci basamakta değerlendirilmesi. (ARTIST: Osteoarthritis intervention standardized. P Ravaud ve ark. BMJ 2009;338:b421 )
Değerlendiren: Yrd. Doç. Dr. Serap Çifçili
31.01.2010



Hipotez
İlaç dışı tedavilerle ilgili standardize edilmiş görüşmelerin (yalnızca belli bir hedefe odaklanmış, üç ayrı görüşme) osteoartrit hastaları üzerindeki etkisini değerlendirmek.

Çalışma Yöntemi
Pragmatik, küme randomize kontrollü çalışma. Birinci basamakta hizmet sunan 2100 romatologdan çalışmaya katılmayı kabul eden 198’i, standardize edilmiş görüşmeler (standart konsültasyon) ve rutin bakım olmak üzere iki gruba randomize edilmiş, her bir romatologdan çalışma kabul kriterlerine uyan ilk iki hastasını çalışma kapsamına almaları istenmiştir (Küme randomizasyon). Standart konsültasyon grubuna 93 küme, 154 hasta, rutin bakım grubuna 105 küme 182 hasta randomize edilmiş, 4. Ayda (ilk takip) 77 küme, 127 hasta ve rutin bakım grubunda 98 küme 168 hasta, standart konsültasyon grubunda 12. Ay takibini ise 63 küme, 105 hasta ve rutin bakım grubunda 75 küme 130 hasta çalışmayı tamamlamıştır. Gruplara uygulanan müdahale: Standart konsültasyon grubu: Osteoartritin ilaç dışı tedavileri olarak kilo verme ve egzersiz konusunda standardize edilmiş üç görüşme planlanmış, her görüşmede ayrı bir konuya odaklanılmış (osteoartrit konusunda genel bilgi, kilo verme, egzersiz) böylece her vizite az sayıda ve odaklanmış mesajlar iletilmeye çalışılmış, görüşmeler sırasında davranış değişikliği danışmanlık ilkelerine uygun standart bir görüşme içeriği seçilmiş. Rutin bakım grubundaki romatologlardan her zamanki uygulamalarını içeren üç görüşmöe gerçekleştirilmeleri istenmiş. Toplam izlem süresi 12 ay olup, 4. Ayda yüzyüze görüşme, 12. Ayda ise kabul eden hastalarla telefon görüşmesi yapılmıştır. İstatistiksel analizler: SAS 9.1 programı ile değişkenlerin ortalamaları karşılaştırılmış. Tüm karşılaştırmalarda değerler başlangıç değerine göre uyarlanmış. Birincil sonuçlar için p≤0.025, ikincil sonuçlar için p≤0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Kısa dönem, 4 ay, birincil ölçümler: ağırlık ölçümü, Baecke Indeksine göre fizik egzersiz için ayrılan zaman. İkincil ölçümler: vizit öncesindeki 48 saatte ağrı, WOMAC (osteaoartrit için oluşturulmuş, işlevsellik ölçeği), hastalık aktivitesi global değerlendirmesi (0-10 arası numerik skala), SF-12 fiziksel ve mental skorları. Uzun dönem, 12. Ay ölçümler: kendi bildirdiği ağırlık, fizik aktivite için harcanan zaman (Baecke), görüşme öncesindeki 48 saatte ağrı, WOMAC, hastalık aktivitesi global değerlendirmesi (0-10 arası numerik skala), SF-12 skoru.

Bilimsel Kanıt
4. ay sonuçları: Standart konsültasyon grubu rutin bakım grubuna göre daha fazla kilo vermiş ve fizik aktiviteye daha çok zaman ayırmıştır. Ayrıca ağrıda azalmada da gözlenmiştir. Kilo kaybı (ortalama fark ) Standart konsültasyon: -1.11 kg, rutin bakım: -0.37 kg, p=0.007) Fizik egzersiz skoru (0-5 arası) (ortalama fark ) Standart konsültasyon: 0.20, rutin bakım: 0.04, p=0.013. Ağrı azalması: (0-10): (ortalama fark ) Standart konsültasyon: -1.65, rutin bakım: -1.18, p=0.041. İkincil ölçümlerden WOMAC açısından iki grup arasında fark yok, hastalık durumu açısından standart konsültasyonda anlamlı azalma, VKİ ve SF-12 skorları açısından fark yok. Bunlar dışında hastaların hastalık ile bilgisi de ölçülmüş ve standart konsültasyon grubunda egzersiz ve kilo kaybının yararlarının daha iyi bilindiği görülmüş. 12. ayda; kilo kaybı açsısından fark yok. Fizik aktivite, ağrı düzeyi, WOMAC skoru, global hastalık durumu ve SF-12 skorları bakımından bakımında standart konsültasyon grubu daha iyi skor almıştır.

Yorumlar
i. Uzman görüşü Çalışmanın en önemli özelliklerinden biri birden fazla ilaç dışı müdahalenin bir arada değerlendirilmesidir. Bu konuda yapılan diğer çalışmalar genellikle bir müdahale (kilo kaybı veya fizik egzersiz) üzerinde odaklanmaktadır. Bir diğer göze çarpan özellik hekimlerin genellikle bu tür müdahaleleri zaman darlığından yapamadıkları görüşünden yola çıkarak danışmanlığı üç ziyarete ayırmış ve danışmanlık ilkelerine uygun olarak her ziyarette tek bir hedefe odaklanarak standart bir danışmanlık verilmiş olmasıdır. Sonuç olarak rutin bakıma göre farklı bir sonuç elde edilmiştir. Ancak ölçümlerdeki farklar her ne kadar istatistiksel olarak anlamlı olsa da büyük farklar gibi görünmemektedir. Yazarların da belirttiği gibi bu tür çalışmalarda çift kör tasarım mümkün olamamaktadır. ii. Çalışmanın 1. basamak klinik pratiğine katkısı Çalışma her ne kadar romatologlar üzerinden yürümüşse de bu romatologlar birinci basamakta çalışmaktadır, dolayısıyla çalışma birinci basamakta gerçekleştirilmiş ve gerçek klinik pratiğe önemli katkı sunabilecek bir çalışmadır.

Kanıt Düzeyi
Level 2, Strength of recommendation A
Konuyla ilgili dökümanlar

ÜYELİK